ΚυστεοΟΥρητηρική Παλινδρόμηση (ΚΟΥΠ)
Τι είναι η κυστεοουρητηρική παλινδρόμηση (ΚΟΥΠ);
- Σε φυσιολογικές συνθήκες, τα ούρα ρέουν από τους νεφρούς με καθοδική πορεία προς την ουροδόχο κύστη και την ουρήθρα.
- Η κυστεοουρητηρική παλινδρόμηση είναι η κατάσταση κατά την οποία, για διάφορους λόγους, τα ούρα ρέουν ανάποδα, με ανοδική πορεία προς τους νεφρούς, δια του ενός ή και των δύο ουρητήρων.
Πόσο συχνή είναι η ΚΟΥΠ;
- Περίπου 1% των παιδιών έχουν φυσιολογικά ΚΟΥΠ
- Το 75% των παιδιών με παθολογική ΚΟΥΠ είναι κορίτσια
- Συνηθέστερα η διάγνωση τίθεται μεταξύ 2-3 ετών
Ποια είναι τα σημεία και συμπτώματα της ΚΟΥΠ;
Δεν υπάρχουν σημεία και συμπτώματα ειδικά της νόσου. Παρ’ όλα αυτά, παιδιά που έχουν εμπύρετη λοίμωξη ουροποιητικού είναι πιθανότερο να πάσχουν από ΚΟΥΠ, οπότε εμφανίζουν όλα τα συμπτώματα μιας ουρολοίμωξης.
Πώς γίνεται η διάγνωση της ΚΟΥΠ;
Στις περισσότερες περιπτώσεις η διάγνωση τίθεται κατόπιν ουρολοίμωξης.
Οι σύγχρονες μέθοδοι προγεννητικής ανίχνευσης παθήσεων έχουν οδηγήσει και σε ανίχνευση της ΚΟΥΠ συχνά πριν τη γέννηση, στον προγεννητικό υπέρηχο.
Εν συνεχεία, μια κυστεοουρηθρογραφία είναι απαραίτητη για την διάγνωση της ΚΟΥΠ, ενώ η διερεύνηση συμπληρώνεται με ένα υπερηχογράφημα Νεφρών-Ουρητήρων-Κύστης (ΝΟΚ) και γενική εξέταση ούρων.
Και μετά την διάγνωση;
Μετά την διάγνωση της ΚΟΥΠ, ακολουθεί η σταδιοποίησή της.
Ο βαθμός της ΚΟΥΠ δείχνει την βαρύτητα παλινδρόμησης των ούρων προς τον ουρητήρα και τον νεφρό και καθορίζει τον τρόπο και χρόνο αντιμετώπισής της.
Η ΚΟΥΠ ταξινομείται με τους αριθμούς 1-5, με το 5 να δείχνει το σοβαρότερο βαθμό παλινδρόμησης.
Πώς αντιμετωπίζεται η ΚΟΥΠ;
- Συχνά μετά την διάγνωση, ο βαθμός της ΚΟΥΠ μπορεί να βελτιωθεί, όσο η περιοχή που συνδέεται ο ουρητήρας με την ουροδόχο κύστη αναπτύσσεται, αυξάνεται σε μήκος και όσο το παιδί μεγαλώνει.
- Όσο πιο μικρός είναι ο βαθμός της ΚΟΥΠ κατά τη διάγνωση, τόσο πιθανότερο είναι η ΚΟΥΠ να εξαλειφθεί με το πέρασμα του χρόνου.
- Η αντιμετώπιση της ΚΟΥΠ μπορεί να είναι συντηρητική αλλά και χειρουργική.
Συντηρητική αντιμετώπιση της ΚΟΥΠ
Βασικός στόχος στην αντιμετώπιση της ΚΟΥΠ είναι η αποφυγή ουρολοιμώξεων που μπορεί να οδηγήσουν σε μόνιμες βλάβες στον νεφρό.
Αυτό επιτυγχάνεται συντηρητικά με:
- Χορήγηση αντιβιοτικής αγωγής με χαρακτήρα προληπτικό (η λεγόμενη χημειοπροφύλαξη) και
- Σε μεγαλύτερα παιδιά που έχουν αποκτήσει τον έλεγχο της ούρησής τους, με εκπαίδευση για τακτική ούρηση και, σε μεμονωμένες περιπτώσεις, επιπρόσθετη αγωγή.
Χειρουργική αντιμετώπιση της ΚΟΥΠ
Πότε;
- Σε παιδιά με μεγάλο βαθμό ΚΟΥΠ και
- Σε παιδιά που έχουν σοβαρές υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις
Στόχος της χειρουργικής αντιμετώπισης είναι η θεραπεία της ΚΟΥΠ.
Χειρουργική αντιμετώπιση της ΚΟΥΠ
Ενδοσκοπική έγχυση αντιπαλινδρομικής ουσίας (deflux / vantriss)
Με αυτήν την μέθοδο, ο Παιδοχειρουργός κατευθύνεται μέσω ενός κυστεοσκοπίου, δια της ουρήθρας, στην ουροδόχο κύστη και από εκεί στο ουρητηρικό στόμιο, δηλαδή στην συμβολή του ουρητήρα στην ουροδόχο κύστη, στο σημείο που τα ούρα παλινδρομούν. Εκεί εγχύει μια ουσία ακριβώς κάτω από το άνοιγμα του ουρητήρα στην ουροδόχο κύστη. Με αυτόν τον τρόπο, αλλάζει η γωνία εκβολής του ουρητήρα και αποτρέπεται η παλινδρόμηση των ούρων.
Χειρουργική αντιμετώπιση της ΚΟΥΠ
Μετεμφύτευση ουρητήρα
Με αυτήν την μέθοδο, διενεργείται μια τομή στην περιοχή της κάτω κοιλίας και επιτυγχάνεται πρόσβαση στην ουροδόχο κύστη. Είτε δια της κύστης είτε εξωκυστικά (αναλόγως της περίπτωσης) γίνεται διόρθωση ή και μετακίνηση του τμήματος του ουρητήρα που βρίσκεται μέσα στην κύστη, με τρόπο που αποτρέπει την παλινδρόμηση.
Και οι δύο χειρουργικές μέθοδοι γίνονται σε χειρουργική αίθουσα και απαιτούν γενική αναισθησία.
Η ενδοσκοπική μέθοδος συνήθως απαιτεί νοσηλεία ολίγων ωρών, ενώ η μετεμφύτευση απαιτεί μεγαλύτερη διάρκεια νοσηλείας.
Κάθε μέθοδος εφαρμόζεται με βάση τις ανάγκες και την καταλληλότητα για κάθε ασθενή.
Συμβουλευτείτε τον παιδοχειρουργό
Γοδόσης Δημήτρης, MD, MSc, (c)PhD
Χειρουργός Παίδων